Saç Beyazlamasında Ezber Bozan Gerçek

Genetik yapı saç renginin değişimindeki ana senaryoyu belirliyor​

Biruni Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi bünyesinde görev yapan Prof. Dr. Zeynep Ocak, saçların beyazlamasında yaşam tarzının etkili olduğunu ancak asıl belirleyicinin bireyin genetik haritası olduğunu dile getiriyor. Yapılan bilimsel açıklamalarda, beyazlamanın yaşla her zaman doğru orantılı ilerlemediği, bazı bireylerde yirmili yaşlarda başlarken bazılarında ellili yaşlara kadar hiç görülmeyebileceği belirtiliyor.

Melanosit hücrelerinin aktivitesi saçın renk tonunu kontrol ediyor​

Saç köklerinde yer alan 'melanosit' isimli hücreler tarafından üretilen melanin pigmenti, saçın rengini veren temel unsur olarak tanımlanıyor. Bu hücrelerin çalışma yoğunluğu azaldığında veya pigment üretimi durma noktasına geldiğinde, saç telleri önce griye, ardından beyaza dönmeye başlıyor. Prof. Dr. Ocak, bu biyolojik sürecin başlangıç zamanının kişiden kişiye değiştiğini ancak anne veya babasında erken beyazlama görülen bireylerde bu durumun ortaya çıkma olasılığının oldukça yüksek seyrettiğini kaydediyor.

Stres faktörü genetik yatkınlığı olan kişilerde süreci hızlandırıyor​

Toplumda yaygın olan 'stresten bir gecede beyazlama' inanışının bilimsel bir temeli bulunmasa da, stresin dolaylı etkileri kabul görüyor. Uzun süreli stresin saç kökündeki hücrelere zarar vererek beyazlama sürecini erkene çekebildiği ifade ediliyor. Otuz yaşından önce gerçekleşen yoğun beyazlamalar ise vücuttaki B12 vitamini, demir veya bakır eksikliğinin bir işareti olarak değerlendiriliyor.

Etnik köken beyazlama hızını ve yoğunluğunu doğrudan etkiliyor​

Avrupa kökenli topluluklarda saçlar daha erken yaşlarda beyazlarken, Sahra altı Afrika kökenli bireylerde bu durumun çok daha geç ve düşük yoğunlukta yaşandığı gözlemleniyor. Bilim dünyası süreci tamamen durduracak kesin bir tedavi üzerinde çalışmalarını sürdürse de, saç beyazlaması doğal bir biyolojik aşama olarak görülüyor. Uzmanlar, boyaların sadece geçici bir çözüm sunduğunu, asıl senaryonun genler tarafından yazıldığını hatırlatıyor.